Κυριακή, 16 Φεβρουαρίου 2014

Γη και ύδωρ στους εργολάβους

Τα βάρη επωμίζονται πολίτες και Δημόσιο

Του ΑΡΓΥΡΗ ΔΕΜΕΡΤΖΗ

Οι αναθεωρημένες συμβάσεις προβλέπουν μεταφορά της αποζημίωσης του Δημοσίου για τα έργα στο τέλος της περιόδου, προς όφελος της αποζημίωσης των ιδιωτών

Οι νέες αυξήσεις στις τιμές των διοδίων έως 60%, που έχουν ξεσηκώσει σάλο αντιδράσεων και π
υροδοτούν κοινωνικές εκρήξεις, οδηγούν σε νέες περιπέτειες τα μεγάλα οδικά έργα. Απειλούνται τα ημιτελή έργα να τιναχθούν εκ νέου στον αέρα, προτού γίνει καν η περίφημη επανεκκίνηση της κατασκευής τους, με μεγάλους κερδισμένους πάλι τις τράπεζες και τους εργολάβους των εταιρειών παραχώρησης.

Οι νέες αυξήσεις που εκτινάσσουν στη διαδρομή Αθήνα - Θεσσαλονίκη μετ' επιστροφής το κόστος μόνο για διόδια πάνω από 55 ευρώ για τα Ι.Χ. αυτοκίνητα και στα 205 ευρώ για φορτηγά, λόγω της οικονομικής κρίσης οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια την ήδη καθηλωμένη κίνηση των οχημάτων σε πλήρη κατάρρευση. Αμεση συνέπεια θα είναι η μεγάλη και απότομη μείωση εσόδων των κοινοπραξιών από τις εισπράξεις διοδίων, με ενδεχόμενο οι εργολάβοι να αρχίσουν νέο κύκλο πιέσεων και διεκδικήσεων προς το Δημόσιο, με μοχλό πίεσης το νέο πάγωμα των έργων, επικαλούμενοι ξανά νέο χρηματοδοτικό κενό.

Στις αναθεωρημένες συμβάσεις, που μετά την υποτιθέμενη τριετή διαπραγμάτευση Δημοσίου, παραχωρησιούχων και τραπεζών ψηφίστηκαν τον περασμένο Δεκέμβριο στη Βουλή, αποτελώντας πλέον ενιαίο σώμα με τις συμβάσεις του 2007, παράλληλα με πρόσθετες εργολαβικές χρηματοδοτήσεις και αποζημιώσεις ύψους 2,1 δισ. ευρώ, διατηρήθηκαν οι προβλέψεις του παρελθόντος και επιβλήθηκαν ήδη οι υπερβολικές αυξήσεις διοδίων από τις αρχές του 2014.

Χωρίς ανάπτυξη

Σε μια χώρα που βυθίζεται επί έξι χρόνια στην ύφεση, κατέχει τα πρωτεία ανεργίας στην Ευρώπη, ενώ τα οικογενειακά και ατομικά εισοδήματα εξατμίζονται, οι νέες αστρονομικές αυξήσεις διοδίων εφαρμόζονται σαν να μην έχει αλλάξει τίποτε στην οικονομία της, αλλά και σαν τα έργα, που είχαν μπει σε βαθιά κατάψυξη επί τριετία, να κατασκευάζονταν κανονικά και να ήταν ήδη ολοκληρωμένα.

Οι συμβάσεις στην αρχική τους εκδοχή προέβλεπαν ανάπτυξη της οικονομίας και διόδια ανάλογα με την ανάπτυξη. Σήμερα, όμως, η οικονομία έχει συρρικνωθεί σχεδόν κατά 25% και άρα τα διόδια θα έπρεπε να έχουν μεταβληθεί λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα της κρίσης. Αυτό θα απαιτούσε μείωση του ύψους των διοδίων, ώστε να μην καταρρεύσει η συνολική κίνηση και σημαντικές απαλλαγές για συγκεκριμένες κοινωνικές κατηγορίες με βάση κριτήρια τόπου, διαμονής και εισοδήματος.

Είναι εντυπωσιακό επίσης το γεγονός ότι η αναθεώρηση των συμβάσεων έγινε στο κόστος του 2006 παρ' όλο που οι τιμές πολλών υλικών, οι μισθοί, τα τιμολόγια και η κερδοφορία των μελετητικών γραφείων και των κατασκευαστικών εταιρειών έχουν κατά τη διάρκεια της κρίσης μειωθεί. Ως εκ τούτου, η αναθεώρηση των συμβάσεων θα έπρεπε να εγγράφει τη συνολική συρρίκνωση της οικονομίας μέσα από τη μείωση του κόστους των έργων.

Τρίβουν τα χέρια τους

Οι εργολάβοι και οι τράπεζες δεν έχουν λόγο να ανησυχούν από την απειλή της κατάρρευσης των κυκλοφοριακών φόρτων, αλλά αντίθετα μάλλον τρίβουν τα χέρια τους, αφού είναι απολύτως κατοχυρωμένοι ότι θα πάρουν τα λεφτά τους, είτε με τις άμεσες εισπράξεις των ακριβών διοδίων είτε στέλνοντας ξανά το λογαριασμό στο Δημόσιο και τους φορολογούμενους πολίτες.

Πιο συγκεκριμένα οι νέες αναθεωρημένες συμβάσεις προβλέπουν μεταφορά της αποζημίωσης του Δημοσίου για τα έργα στο τέλος της περιόδου προς όφελος της αποζημίωσης των ιδιωτών. Στην αρχική εκδοχή των συμβάσεων το Δημόσιο, η συμμετοχή του οποίου οριζόταν στο ύψος του 20% των συνολικών έργων, θα αποζημιωνόταν ταυτόχρονα με τους ιδιώτες. Με τη σημερινή τους όμως μορφή οι συμβάσεις ορίζουν ότι το Δημόσιο θα αποζημιωθεί, αν ποτέ γίνει αυτό, μετά το 2020 και εγγυώνται απολύτως, εις βάρος του Δημοσίου, την ασφάλεια όσων ιδιωτικών κεφαλαίων επενδυθούν. Μάλιστα προβλέπεται και τριετής παράταση της εκμετάλλευσης των έργων υπέρ των παραχωρησιούχων μετά το τέλος της περιόδου παραχώρησης, ώστε σε κάθε περίπτωση να επιτύχουν την άμεση απόδοση των κεφαλαίων τους.

Υπενθυμίζεται ότι το βασικό επιχείρημα της κυβέρνησης για την επαναδιαπραγμάτευση των συμβάσεων με όρους που κόλλησαν το Δημόσιο στον τοίχο ήταν ότι «μειώθηκαν σημαντικά οι κυκλοφοριακοί φόρτοι στους οδικούς άξονες λόγω της οικονομικής κρίσης σε ποσοστό άνω του 50% και κατά συνέπεια υπήρξε χρηματοδοτικό κενό στη χρηματοδότηση των έργων, αφού μέρος του κόστους κατασκευής, σύμφωνα με τις συμβάσεις παραχώρησης κατά τη συνήθη διεθνή πρακτική, προέρχεται από τα έσοδα διοδίων. Η μείωση αυτή των εσόδων οδηγεί σε αδυναμία αποπεράτωσης των έργων κατά την περίοδο κατασκευής και αποπληρωμής των δανείων κατά την περίοδο λειτουργίας».

Εμπειροι τεχνικοί και οικονομικοί παρατηρητές αναφέρουν προς την «Κ.Ε.» ότι με τις νέες συμβάσεις δεν υπήρξε απολύτως καμία βελτίωση των συμβατικών διατάξεων οι οποίες οδήγησαν το Δημόσιο σε δυσμενή θέση ούτε διασφαλίζεται ότι δεν θα βρεθεί το Δημόσιο μελλοντικά στην ίδια θέση δεδομένου και του γεγονότος ότι κάποιες εργασίες δεν θα ολοκληρωθούν εντός των χρονοδιαγραμμάτων. Παράλληλα το Δημόσιο αποδέχθηκε την ύπαρξη ανωτέρας βίας λόγω οικονομικής συγκυρίας, η οποία φαίνεται σαν να υπάρχει μόνο για τους εμπλεκόμενους με τις συμβάσεις παραχώρησης και όχι για κάθε επιχειρηματία που έχει ήδη κλείσει ή βλέπει να φθίνει η επιχείρησή του.
Πηγή http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=415820

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου